WAT IS VITREUM

Het glasvocht of vitreum is een gelei die het grootste deel van het oog opvult.  Het bevindt zich tussen de ooglens die vooraan in het oog zit, en het netvlies dat achterin de oogbol tegen de wand kleeft.  Normaal glasvocht laat lichtstralen ongehinderd door naar het netvlies.  Het netvlies seint het opgevangen beeld langs de oogzenuw door naar de hersenen.  In het centrum van het netvlies ligt de zogenaamde macula of gele vlek.  Hiermee kunnen fijne details worden waargenomen, zoals nodig bij lezen of televisie kijken.  De rest van het netvlies zorgt voor het gezichtsveld en geeft ons wat grovere informatie over de ruimte om ons heen waar onze blik niet bewust op gericht is.

INDICATIES VOOR EEN OPERTATIE

- Scheuren in de periferie van het netvlies, waardoor het netvlies is losgekomen (netvliesloslating of retinaloslating).  Een vitrectomie kan dan nodig zijn om het netvlies opnieuw tegen de wand te doen kleven.
        
- Littekenweefsel op het netvlies.  Littekenweefsel kan het netvlies in plooitjes trekken (pucker) of zelfs van zijn plaatst trekken (proliferatieve vitreoretinopathie) zodat het niet goed kan functioneren.
- Er is in het centraal netvlies een gaatje ontstaan, dat gedicht moet worden.
- Troebelingen in het glasvocht (floater).  Deze troebelingen houden lichtstralen tegen.  Bij een vitrectomie worden de vertroebelingen verwijderd.
- Aandoeningen van het netvlies ten gevolge van diabetes, veneuse occlusies en verder…

DE OPERATIE

Er worden 3 kleine openingen van minder dan 0.6 mm diameter in de harde oogrok vlak naast het hoornvlies gemaakt. Bij de operatie wordt het glasvocht en littekenweefsel verwijderd. Het glasvocht wordt meestal vervangen door een speciale vloeistof, maar soms door gas of olie. Soms moet de ooglens verwijderd worden, waarbij meestal de verwijderde ooglens door een kunstlens wordt vervangen. Meestal zal het verwijderen of vervangen van de ooglens tevoren met u worden besproken. Bij onvoorziene omstandigheden zal de arts hiertoe tijdens de operatie moeten besluiten.

Afhankelijk van de ernst van de afwijking kan de operatie van een half uur tot enkele uren duren. Bij een korte operatie kunt u kiezen tussen plaatselijke of algemene verdoving. Bij plaatselijke verdoving wordt onder het oog een verdovingsvloeistof ingespoten, waarna het oog gedurende enkele uren geen gevoel meer heeft, het zicht tijdelijk uitvalt en ook de oogbewegingen stoppen. Bij een lange operatie zal de arts meestal algemene verdoving aanraden.

Zoals eerder aangegeven wordt bij een vitrectomie het glasvocht vervangen door een speciale vloeistof, gas of olie. Gas en olie worden gebruikt om het netvlies na de operatie enige tijd steun te geven. De ernst en aard van de oogafwijking bepalen de keuze tussen vloeistof, gas en olie. De keuze wordt voor de operatie met u besproken, maar soms maakt de chirurg de keuze pas tijdens de operatie zelf.

De speciale vloeistof wordt snel vervangen door vocht dat het oog zelf maakt.

U wordt bij een vitrectomie 1 tot enkele dagen in het ziekenhuis opgenomen, afhankelijk van de soort ingreep. Voor het ontslag bespreken de arts en verpleegkundige met u hoe u het oog moet verzorgen en welke leefregels nodig zijn. U krijgt een afspraak voor controle binnen 10 dagen na het ontslag. U vermijdt best zware inspanningen gedurende de eerste 10 dagen.

Richtlijnen na de ingreep

De eerste week na de ingreep dient U zware inspanningen (tillen, sporten,…) te vermijden. U mag wel normale activiteiten verrichten: wandelen, lezen, boodschappen doen, TV kijken, administratief werk verrichten, computerwerk, koken…

Het oog mag meestal daags na de ingreep reeds onbedekt blijven. Wel wordt aangeraden om gedurende één week na de ingreep ’s nachts een oogschelp op het oog te leggen en vast te kleven met kleefband van het midden van het voorhoofd naar de wang toe. Dit om te vermijden dat U tijdens uw slaap in het oog zou wrijven.

Als er lucht of gas in het oog zit, zal U de eerste 10 dagen tot 2 weken zeer weinig met het oog zien, tot de lucht of gas uit het oog is verdwenen. Dit is normaal en is geen reden tot ongerustheid. De eerste 2 weken na een ingreep met lucht of gas mag U niet vliegen (de decompressie tijdens de vlucht kan de lucht- of gasbel doen uitzetten met een oogdrukstijging tot gevolg).

Soms kan het nodig zijn dat u gedurende een aantal dagen na de operatie een bepaalde houding aanneemt, zoals bv. Op de rechter- of linkerzijde, of soms ook met de neus naar de grond gericht. Hierbij zal u door de verpleegkunde op de afdeling geholpen worden. Als u geen kunstlens in het oog hebt, gaat u best zo weinig mogelijk plat op uw rug liggen. De gasbel drukt dan immers tegen de ooglens aan zodat die troebel kan worden.

Bij een lucht- of gasvulling zal de lucht/gas steeds spontaan verdwijnen, indien echter een olievulling werd gedaan dan moet deze naderhand verwijderd worden uit het oog met een tweede ingreep. Afhankelijk van de reden waarvoor de ingreep werd uitgevoerd zal dit na 6 weken tot 6 maanden later gebeuren. Soms wordt er evenwel olie gebruikt die blijvend in het oog wordt gelaten.

Afhankelijk van het soort ingreep zal U één of meerdere oogdruppels moeten gebruiken en dit meerdere malen per dag. Het kan geen kwaad deze verschillende oogdruppels na mekaar te gebruiken. Als U én druppels én zalf dient te gebruiken dan is het best eerst de druppels te gebruiken en dan de oogzalf.

Er zullen postoperatieve controles bij uw oogarts of op onze dienst gepland worden. Deze afspraken worden U meegegeven bij ontslag. Er is echter nog nood aan een vervroegde raadpleging indien:

- het oog roder wordt dan daags na de ingreep
- het zicht helemaal wegvalt
- het oog pijnlijker is dan de eerste dag na de ingreep; dit kan op een ontsteking of oogdrukstijging duiden


Mogelijke complicaties

Zoals bij iedere operatie kan ook na een vitrectomie een nabloeding of infectie optreden. Bij een bloeding wordt het hele beeld plotseling wazig. Een bloeding verdwijnt meestal vanzelf. Een infectie komt zelden voor, maar kan ernstige gevolgen voor het zien hebben. Bij ontslag uit het ziekenhuis wordt u verteld wat de alarmtekens zijn van een beginnende infectie.

Als u nog niet aan cataract (troebele ooglens of staar) geopereerd bent, zal vaak enige tijd na een vitrectomie een cataract operatie nodig zijn. Bij patiënten ouder dan 55 jaar zal vaak een cataractoperatie vooraf of tijdens de vitrectomie uitgevoerd worden. Bij jongere patiënten zal meestal gepoogd worden om de eigen ooglens te behouden. Het ontstaan van staar merkt u op door een langzame achteruitgang van de gezichtsscherpte.

Soms is na de operatie de oogdruk tijdelijk te hoog. De oogdrukverhoging wordt meestal met extra oogdruppels behandeld.

Soms treedt na de operatie (opnieuw) een netvliesloslating op. Bij een netvliesloslating valt een deel van het gezichtsveld weg. De kans op een netvliesloslating is het grootst in de eerste maanden na de vitrectomie. Bij een netvliesloslating is meestal een nieuwe operatie nodig.

Soms wordt een (nieuwe) netvliesloslating veroorzaakt door littekenvorming in het glasvocht. Strengen trekken het netvlies weer los. Het ontstaan van een littekenreactie is niet te voorspellen of te voorkomen. Er kunnen meerde operaties nodig zijn om het netvlies weer aanliggend te krijgen. Vaak zal het herstel van de gezichtsscherpte beperkt zijn.

Resultaat

Meestal blijft u tot enkele weken na de operatie oogdruppels gebruiken, het kan zijn dat u hierdoor wazig ziet. Hechtingen hoeven niet te worden verwijderd, maar ze kunnen vooral de eerste weken irritatie geven. Het oog blijft enkele weken wat gevoelig, rood en gezwollen en in die tijd zult u fel licht waarschijnlijk slecht verdragen. Hiervoor kan een zonnebril helpen. Na één tot enkele weken kunt u al uw bezigheden weer hervatten. Het zien zal in de loop van enkele weken tot maanden geleidelijk verbeteren. Hoe goed de werking van de gele vlek (het scherpe zien) zal worden hangt af van de oorzaak en ernst van de oogafwijking. Meestal zal het gezichtsveld zich vrijwel volledig herstellen.

Het uiteindelijke resultaat van de operatie is vaak moeilijk te voorspellen.
De verwachtingen zullen voor de operatie zo goed mogelijk worden aangegeven. Soms zijn meerdere glasvochtoperaties nodig om het gewenste doel te bereiken.

Uw specialist

Dr. Deghislage


Folder ZOL